Okoliczności powstania utworu Opowiadanie zostało napisane w Sandomierzu i dedykowane fotografowi Andrzejowi Brustmanowi, który wykonywał zdjęcia miasta oraz samego pisarza. Podczas pobytu w Sandomierzu, Iwaszkiewicz wynajmował pokój u państwa Shinzelów, którzy stali się pierwowzorami bohaterów utworu – Marty (Maria Wanda Swieżyńska) i jej męża (Zygmunt Shinzel). W latach 50. Iwaszkiewicz poznał dwudziestoletniego Jerzego Błeszyńskiego, z którym połączyła go bliska relacja, mimo że obaj pozostawali w związkach małżeńskich. Ich znajomość trwała do 1959 roku, kiedy Błeszyński zmarł na gruźlicę. Pierwowzorem postaci Bogusia było kilka osób, w tym Jerzy Błeszyński. Relacja Marty z młodszym mężczyzną stanowi próbę literackiego przetworzenia związku Iwaszkiewicza z Błeszyńskim – zarówno Marta, jak i sam pisarz funkcjonują w tej relacji jako „trzecia osoba” wobec młodych partnerów.
Opowiadanie należy do grupy utworów powstałych pod wpływem relacji Iwaszkiewicza z Jerzym Błeszyńskim. Do tego nurtu zalicza się również Wesele pana Balzaka, Opowiadania szwajcarskie, Jadwinię, Kochanków z Marony oraz trzeci tom Sławy i chwały.