mały|Postać Wiktora Frankensteina w filmie Frankenstein (1910). Jest to pierwsza w pełni ukształtowana postać szalonego naukowca — pierwszy raz w powieści Frankenstein (1818) Mary Shelley. Szalony naukowiec – archetyp postaci powszechnie występujący w literaturze, filmie i innych mediach, charakteryzujący się obsesyjną pasją badawczą, często łączoną z brakiem etycznych ograniczeń, społeczną izolacją oraz dążeniem do przekraczania granic ludzkiej wiedzy i kontroli nad naturą. Postać ta bywa przedstawiana jako ekscentryczna, z cechami megalomanii, działająca poza ustalonymi normami naukowymi i społecznymi.
Historia i charakterystyka
Pochodzenie i początki Początki archetypu sięgają opowieści o niebezpieczeństwach związanych z poznawaniem zakazanej wiedzy, takich jak mit o Prometeuszu, ukaranym za kradzież ognia bogom, czy biblijna historia grzechu pierworodnego. Pierwszą w pełni ukształtowaną postacią szalonego naukowca w literaturze jest jednak Wiktor Frankenstein z powieści Frankenstein Mary Shelley, opublikowanej w 1818. Bohater, poprzez swoją ambicję i brak moralnych ograniczeń, stwarza istotę przekraczającą granice życia i śmierci, co staje się ostrzeżeniem przed niekontrolowanymi konsekwencjami dociekań naukowych.