W studium Anity Czerwińskiej, Geist reprezentuje najwyższy stopień poświęcenia działalności naukowej, której podporządkowuje swoje całe życie. Piotr Konieczny w Geiście dostrzegł przykład wczesnego użycia motywu „szalonego naukowca” w literaturze polskiej. Z kolei Elizabeth Blake interpretuje Geista jako postać o faustowskich konotacjach, który w nieco diabelski sposób kusi Wokulskiego wizją sławy naukowej i wielkiego odkrycia.
Zdaniem Tomasza Sobieraja Geist reprezentuje najbardziej konsekwentnie rozwinięty w Lalce ideał naukowego postępu. Jego projekt przyszłego społeczeństwa opiera się na przekonaniu, że rozwój wiedzy i techniki umożliwi przezwyciężenie konfliktów społecznych oraz moralną odnowę ludzkości. Autor wskazuje jednak, że Prus zestawia tę wizję z obserwacją społecznych kryzysów współczesności, dzięki czemu utopijny program Geista nabiera charakteru problematycznego, a nie jednoznacznie afirmatywnego.
Katarzyna Kościewicz interpretuje utopię Geista w świetle koncepcji Zygmunta Baumana jako projekt typowy dla nowoczesności, a samego Geista jako reprezentanta nowoczesnej, scjentystycznej utopii.