Historia Zlecenie i budowa mały|Neoklasycystyczna fasada zewnętrzna Budowa bramy została zlecona przez papieża Piusa IV (od którego pochodzi jej nazwa) w ramach obywatelskich ulepszeń miasta, w celu zastąpienia pobliskiej bramy Porta Nomentana, położonej kilkaset metrów na południe, która została następnie zamurowana. Zastąpienie to okazało się konieczne z powodu nowego układu urbanistycznego okolicy, który doprowadził do przesunięcia linii starożytnej Porta Nomentana w stosunku do ulicy o tej samej nazwie, która przez nią przebiegała. Realizacja nowej bramy wpisywała się w zakrojony na szeroką skalę plan urbanistycznej i obronnej odnowy tej części Rzymu, zainicjowany przez kurię rzymską.
Michał Anioł otrzymał zadanie realizacji tego dzieła i, jak podaje Vasari, przedstawił papieżowi trzy różne projekty, „wszystkie ekstrawaganckie i przepiękne”;