Historia opery obejmuje ponad cztery stulecia rozwoju jednego z najważniejszych gatunków teatru muzycznego. Jej początki sięgają końca XVI wieku we Włoszech, gdzie w środowisku humanistów florenckich podjęto próbę odtworzenia antycznego dramatu greckiego poprzez połączenie słowa, muzyki i akcji scenicznej. W kolejnych epokach opera przechodziła liczne przemiany stylistyczne i dramaturgiczne – od barokowej widowiskowości i klasycznych reform Glucka po romantyczny dramat muzyczny i eksperymenty XX wieku. Rozwój opery był ściśle związany z przemianami kultury europejskiej, estetyki muzycznej oraz życia społecznego i politycznego. Współcześnie opera pozostaje zarówno żywą tradycją repertuarową, jak i przestrzenią nowoczesnych poszukiwań artystycznych.