Piryt (iskrzyk) – minerał żelaza z gromady siarczków, disiarczek żelaza(II), . Nazwa pochodzi od gr. pyr = „ogień” / pyrites lithos = „kamień, który wywołuje ogień”, gdyż po uderzeniu w minerał powstają iskry.
Właściwości Występuje niemal we wszystkich typach skał. Tworzy kryształy izometryczne, przyjmujące najczęściej postać sześcianów, ośmiościanów, dwunastościanów pentagonalnych (pięciokątnych) nazywanych pirytoedrami. Na ścianach kryształów często są widoczne wyraźne zbrużdżenia. Czasami tworzy charakterystyczne bliźniaki, zwane „krzyżami żelaznymi”. Spotykany także w formie dendrytów, wpryśnięć, konkrecji i pseudomorfozy. Występuje też w skupieniach zbitych, ziarnistych, skorupowych, kulistych, proszkowych, nerkowatych, sferolitycznych, oolitowych, promienistych i groniastych. Sporadycznie tworzy kryształy szkieletowe. Nieprzezroczysty. Jest – obok markasytu – najbardziej powszechną odmianą polimorficzną siarczku żelaza. Ze względu na barwę podobną do złota nazywany bywa „złotem głupców”. Okazy o budowie promienistej kuli lub dysku spłaszczonego nazywa się często dolary lub słońca pirytowe.
Często zawiera domieszki niklu, kobaltu, cynku, srebra, arsenu, selenu, złota, miedzi.