Kontekst społeczny Problem opisywany jako „więzień czwartego piętra” wiązano m.in. z występowaniem zasobów mieszkaniowych zbudowanych w okresie, gdy w budynkach pięciokondygnacyjnych (czteropiętrowych) często nie stosowano wind, co szczególnie dotyczyło części zabudowy z lat 60. i 70. XX wieku. Zjawisko to łączono z utrudnionym uczestnictwem w życiu lokalnym oraz ryzykiem społecznej izolacji osób, które nie są w stanie samodzielnie opuszczać mieszkań. Problem bywał opisywany także w odniesieniu do zasobów komunalnych oraz budynków zarządzanych przez spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe.
Występowanie Określenie „więzień czwartego piętra” bywa wykorzystywane w przekazach medialnych i wypowiedziach publicystycznych dotyczących dostępności mieszkań oraz rozwiązań dla seniorów, a także w dokumentach i działaniach samorządowych (m.in. w kontekście interpelacji i inicjatyw lokalnych) jako obrazowy skrót odnoszący się do skutków barier architektonicznych w budynkach bez wind.