Banknot okolicznościowy – odmiana banknotu obiegowego, wydana przez emitenta z okazji ważnych rocznic, wydarzeń historycznych lub bieżących, społeczno-kulturowych, gospodarczych, sportowych, a także w celu upamiętnienia wybitnych postaci.
Terminologia używana w języku polskim została zaczerpnięta z nazewnictwa dotyczącego monet – okolicznościowych i kolekcjonerskich. W języku angielskim stosuje się głównie określenie commemorative banknote (obejmujące zarówno banknoty okolicznościowe, jak i kolekcjonerskie) oraz niekiedy collector banknote (banknot kolekcjonerski sensu stricto).
Banknot okolicznościowy przeznaczony jest do normalnego obiegu gotówkowego, a jego wartość odpowiada wskazanemu na nim nominałowi. Wprowadzany jest do obiegu za pośrednictwem instytucji finansowych, bankomatów, kas bankowych lub innych kanałów dystrybucji stosowanych w danym kraju. Część nakładu — często w specjalnie zaprojektowanych opakowaniach — może być przeznaczona na rynek kolekcjonerski.