Koncepcja oddziałów zaporowych została ponownie wprowadzona na szeroką skalę w Armii Czerwonej podczas II wojny światowej. 27 czerwca 1941 roku, w odpowiedzi na doniesienia o rozpadzie jednostek w bitwie i dezercji z szeregów radzieckiej Armii Czerwonej, 3 Departament (wojskowy kontrwywiad Armii Czerwonej) Ludowego Komisariatu Obrony ZSRR wydał dyrektywę powołującą mobilne oddziały zaporowe złożone z personelu tajnej policji NKWD do działania na drogach, liniach kolejowych, w lasach itp. w celu łapania „dezerterów i podejrzanych osób”. Wraz z ciągłym pogarszaniem się sytuacji militarnej w obliczu niemieckiej ofensywy z 1941 roku oddziały NKWD otrzymały nową misję: zapobieganie nieautoryzowanemu wycofaniu sił Armii Czerwonej z linii frontu.
12 września 1941 roku Józef Stalin zatwierdził Dyrektywę Stawki nr 1919 (ros. Директива Ставки ВГК №001919) dotyczącą utworzenia oddziałów zaporowych w dywizjach strzeleckich Frontu Południowo-Zachodniego w celu powstrzymywania panicznych odwrotów. Każda dywizja Armii Czerwonej miała mieć oddział zaporowy wyposażony we własne środki transportu w sile jednej kompanii na każdy pułk. Ich głównym celem było utrzymanie ścisłej dyscypliny wojskowej i zapobieganie dezintegracji linii frontu wszelkimi sposobami.