Brastewny, bractewny – świecki wolontariacko posługujący w parafiach wiejskich w Kościele rzymskokatolickim (także kościelny); określenie znane na Mazowszu, Podlasiu, Kurpiach Zielonych i Suwalszczyźnie, pochodzące od słowa bractwo (kurp. bratstwo, brastwo), pierwotnie oznaczające osobę należącą do bractwa lub starszego rangą w bractwie.

Opis mały|Brastewny prowadzący procesję eucharystyczną w Jednorożcu na Kurpiach Zielonych (2016) Brastewni byli i są wybierani spośród wiernych cieszących się zaufaniem proboszcza oraz społeczności parafii. Czasem funkcję przekazywano w rodzinie. Są to wyłącznie mężczyźni wyróżniający się, szczególnie podczas uroczystości, galowym strojem. Nie czerpią korzyści finansowych ze sprawowanej funkcji. To najczęściej działający społecznie gospodarze, często członkowie rady parafialnej. Zajmowali się pomocą organizacyjną i służbą do mszy, np. przygotowaniem ołtarza, rozdawaniem ministrantom komży, ubieraniem księdza do mszy. Zbierali ofiary od wiernych (taca), brali udział w wizytach duszpasterskich kapłana u wiernych (kolęda). Pomagali przy organizacji procesji eucharystycznych. Przykładowo w parafii Jednorożec wybierali panny o dobrej reputacji i proponowali im noszenie feretronów podczas procesji.