Według współczesnych ustaleń archeologii białoruskiej i ukraińskiej, genezy kultury zarubinieckiej nie należy upatrywać we wcześniejszej jednostce taksonomicznej, jaką jest na tych terenach kultura miłogradzka. Jest to sprzeczne z dawniejszymi poglądami badaczy, którzy w tym przypadku upatrywali ciągłości osadniczej na obszarze Białorusi i północnej Ukrainy. Archeolodzy białoruscy i ukraińscy szukają genezy omawianej kultury na zewnętrznych, wobec zajmowanego przez nią terytorium, obszarach, między innymi w rejonie Wisły. W okresie swego rozwoju kultura zarubiniecka pozostawała w silnych związkach z kulturami strefy bałtyjskiej.
Chronologia i zasięg występowania Kultura ta uformowała się w III wieku p.n.e.„[...] w tak daleko ku wschodowi wysuniętej kulturze, jaką była kultura zarubiniecka, rozwijająca się w dorzeczu Prypeci oraz środkowego, a potem i górnego Dniepru, począwszy od III w. p.n.e. aż w głąb n.e., widać wyraźnie wpływy celtyckiej kultury lateńskiej (np. szczególnie w dziedzinie fibul), „przefiltrowane” przez ..”, [w:] W literaturze polskiej przyjął się pogląd, według którego kres kultury zarubinieckiej nastąpił mniej więcej na przełomie er, po czym przez półtora wieku miały istnieć jednostki postzarubinieckie.