Sporadycznie występuje motyw złych krasnoludków, szkodzących ludziom.
Według Witolda Vargasa obraz zminiaturyzowanych ludzi w folklorze może wywodzić się między innymi z doświadczenia macierzyńskiego, a zwłaszcza zwiazanego z niepełnosprawnościami. Kobiety mogły widzieć poronione płody, przypominające trochę ludzi, a trochę fasolki.
Podania o krasnoludkach mają prawdopodobnie pochodzenie niemieckie, polska literatura wspomina o nich po raz pierwszy na przełomie XVI i XVII wieku. Do języka polskiego za sprawą swoich bajek wprowadziła je Maria Konopnicka. Wcześniej były nazywane kraśniętami, krasnymi karzełkami lub podziomkami.
Krasnoludek w literaturze Hans Christian Andersen, Krasnoludek u kupca Jan Brzechwa, Tańczące krasnoludki, Trzy wesołe krasnoludki Bracia Grimm, Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków Maria Konopnicka, O krasnoludkach i o sierotce Marysi Lucyna Krzemieniecka, Z przygód krasnala Hałabały Maria Ewa Letki, Krasnoludek Marcin Przewożniak, Wielka encyklopedia krasnoludków Józef Kisielewski, O krasnoludku, który został zuchem, Londyn 1955 (pod pseudonimem J. Podolski).