Na mocy dekretu grudniowego chłop mógł dowolnie przemieszczać się po terenie państwa, jednak był zobowiązany do pozostawienia swemu panu tzw. załogi, czyli inwentarza żywego, budynków i narzędzi, a także zasiewówAndrzej Dziadzio, Konstytucja Księstwa Warszawskiego 1807. Polska odmiana bonapartyzmu, "Państwo i Społeczeństwo" 7 (2007): 113-122.. Konsekwencją wydania dekretu grudniowego było ekonomiczne uzależnienie chłopstwa od właścicieli ziemskich, gdyż wielu mieszkańców wsi nie miało możliwości znalezienia zajęcia poza rolnictwem. Z drugiej strony artykuł 3 stawiając jako warunek korzystania z ziemi wykonywanie „dotychczasowych powinności” utrzymywał pańszczyznę.

Dekret niekorzystny dla chłopów pomimo uzyskania przez nich wolności osobistejTadeusz Łepkowski, Słownik historii Polski, Warszawa 1973 str. 73n., w porównaniu z zabraniającym samowolnego usuwania z ziemi Uniwersałem Połanieckim stanowił krok wsteczWładysław Grabski, Historia Towarzystwa Rolniczego : 1858-1861 r. Historia rozwoju rolnictwa i sprawy włościańskiej w pierwszej połowie XIX wieku Warszawa ;