Zostały uchylone przez Sejm Czteroletni, a przywrócone w 1793 przez sejm grodzieński.
Mianem praw kardynalnych określa się również zbiór podstawowych zasad ustrojowych sformułowanych już w wieku XVII. Ich przestrzeganie gwarantowało utrzymanie słynnej złotej wolności.
Sejm w 1768 uchwalił następujące prawa kardynalne i sprawy zaliczające się do materiae status, a więc możliwe do uchwalenia bądź zmiany jedynie przy jednogłośnym orzeczeniu sejmu:
Prawa kardynalne (niezmienne) Zasada wolnej elekcji Zasada liberum veto ograniczona do materii status, dotychczasowe zrywanie sejmów zostało zniesione Zasada Neminem Captivabimus – nietykalności osobistej szlachty Prawo do wypowiadania posłuszeństwa królowi (zawiązywania konfederacji i rokoszu) Wyłączne prawo dla szlachty do piastowania urzędów i posiadania ziemi Niemal nieograniczona władza dziedziców nad chłopami (oprócz możliwości karania śmiercią zarezerwowanej odtąd dla sądu ziemskiego, grodzkiego, lub miejskiego;