Będąc uczniem brał udział w konkursach historycznych. Na studiach uczestniczył w obozach naukowych, organizowanych na terenie powiatu siedleckiego i w jego okolicach przez Zarząd Uczelniany Związku Młodzieży Wiejskiej. Pracował w kole naukowym w Instytucie Historii UW, którego kierownikiem był docent Józef Szaflik. Podczas wyjazdów studenci zbierali informacje od miejscowej ludności, w tym byłych ludowych partyzantów, na temat działalności partii politycznych w okresie międzywojennym oraz na temat ruchu oporu w okresie II wojny światowej. To właśnie Józef Szaflik zainteresował go dziejami ruchu ludowego i dał impuls do napisania pracy magisterskiej o ruchu oporu. Promotorem owej pracy pt. Konspiracyjny Ruch Ludowy w powiecie siedleckim w latach 1939–1945 został profesor Stanisław Herbst, zaś recenzentem był Szaflik, który w 1970 obronił habilitację. Do obrony pracy magisterskiej doszło w czerwcu 1971 w prywatnym mieszkaniu promotora, gdyż w tym czasie prof. Herbst chorował. Egzamin zakończył się po dwóch godzinach wynikiem bardzo dobrym dla Janusza Gmitruka, który został magistrem historii. Praca magisterska została nagrodzona w konkursach historycznych oraz została opublikowana w formie artykułu w 14.