Rola Selbstschutzu Szczególne nasilenie zbrodni miało miejsce jesienią 1939 r. (w październiku-listopadzie), gdy za sprawą paramilitarnych bojówek Selbstschutzu doszło do serii mordów. Dowódcą odcinka inowrocławsko-włocławskiego był Obersturmbannfuhrer dr Hans Kölzow. Na czele powiatu stał miejscowy Niemiec – właściciel majątku ziemskiego Hans-Ulrich Hempel, który jednocześnie pełnił urząd zastępcy starosty. Naczelnikiem miasta Inowrocław był Hans Ulrich Jahnz, tam też znajdowała się siedziba Selbstschutzu powiatu Inowrocław. Od 27 września 1939 r. komisarycznym starostą w Inowrocławiu był Otto Christian von Hirschfeld.
W połowie września w lasy gniewkowskie przywieziono jednego dnia 4 ciężarówki ludzi, których rozstrzelano i pochowano w 2 masowych grobach. Hans Ulbricht – członek Selbstschutzu i policjant pomocniczy na przełomie września i października 1939 r. na polecenie przełożonego wraz z dwoma innymi policjantami pomocniczymi, w lesie koło Gniewkowa, wykopał rów o wymiarach 5 na 2 metry. Następnego dnia w tym miejscu rozstrzelano n/n osoby.