Gdy po zwycięstwie zdrowie radzieckiego przywódcy Lenina podupadło, Trocki zamierzał zostać jego następcą, napotkał jednak silną opozycję wewnątrz partii, a na jego głównego rywala wyrósł Stalin. W 1923 roku Trocki stanął na czele frakcji Lewicowej Opozycji, jednak przegrał rywalizację i utracił stanowisko. Coraz bardziej marginalizowany, został wreszcie zesłany na wygnanie do Kazachstanu, po czym pozbawiony radzieckiego obywatelstwa i deportowany w 1929 roku. Na emigracji stał się czołowym opozycjonistą antystalinowskim, założył pismo „Biuletyn Opozycji”, a w 1938 roku powołał IV Międzynarodówkę, rozwijał też nurt marksizmu zwany trockizmem. W stalinowskim ZSRR wymazany z historii, uznany za wroga publicznego i zaocznie skazany na śmierć. W 1940 roku zamordowany przez agenta NKWD.
Życiorys Dzieciństwo Urodził się jako Lew Bronstein w 1879 roku (jak wspominał sam Trocki w metryce urodzin występuje rok 1878, co miało umożliwić mu wcześniejsze pójście do szkoły) w Janowce koło Chersonia, na terenie dzisiejszej Ukrainy. Był piątym z ośmiorga (czworo zmarło w dzieciństwie) dzieci średniozamożnego żydowskiego chłopa Dawida Bronsteina (1847–1922) oraz jego żony Anny Lwownoj Żiwotowskoj (zm. 1910).