W kulturze W średniowiecznej Europie miecze stały się symbolem stanu rycerskiego. Powstał kult miecza – z narzędzia stał on się sacrum, wierność przysięgano na miecz. Często otrzymywał własne imię i noszono go przed władcami na znak władzy i sprawiedliwości. Był niezbędny przy ceremonii koronacji i pasowania na rycerza.

Pochodzenie ojcowskie określano jako „po mieczu” (w odróżnieniu od „po kądzieli” – po matce), w czasie pogrzebu ostatniego potomka męskiego łamano miecz. Przed bitwą pod Grunwaldem w 1410 r. wielki mistrz zakonu krzyżackiego Ulrich von Jungingen, podarował polskiemu królowi Władysławowi Jagielle dwa nagie miecze jako wyzwanie.

Przykłady mieczy

Miecze historyczne thumb|Szczerbiec w Skarbcu Koronnym na Wawelu Grus (Żuraw, Żurawiec) – miecz księcia Bolesława Krzywoustego. Joyeuse – miecz Karola Wielkiego. Miecz ceremonialny Stanisława Augusta Poniatowskiego. Miecz Goujiana – chiński miecz króla Goujiana, władcy królestwa Yue. Miecze grunwaldzkie – dwa nagie miecze wręczone przez heroldów krzyżackich Władysławowi II Jagielle pod Grunwaldem. Miecz księcia Dowmunta. Miecz świętego Stefana – miecz pierwszego króla Węgier. Szczerbiec – miecz koronacyjny królów Polski.