W 1848 po wybuchu rewolucji lutowej we Francji zerwał stosunki dyplomatyczne z tym państwem.
Wojna krymska (1853–1856) Cesarz Mikołaj I chciał do reszty wykorzystać słabość Imperium Osmańskiego (Turcji) chcąc całkowicie opanować Morze Czarne i rozciągnąć swe wpływy na Bałkanach. Mocarstwa zachodnie sprzeciwiały się temu. Rosja wysłała do Turcji poselstwo: Turcja miała uznać protektorat Rosji nad ludnością prawosławną w Imperium Osmańskim. Władca czynił z siebie orędownika prawosławia. Rosja chciała również objąć opieką miejsca święte kościoła prawosławnego w Palestynie (kościół z Grotą Narodzenia w Betlejem, Grób Chrystusa). Turcja nie zgodziła się jednak na przyjęcie protektoratu. Poselstwo wróciło do Rosji zrywając wszelkie stosunki dyplomatyczne z Wysoką Portą. Po innych zatargach Imperium Osmańskie wypowiedziało Rosji wojnę. Wojna ta została nazwana wojną krymską lub wojną wschodnią. W bitwie pod Synopą rozbito flotę turecką, a podczas niej zginęło ok. 3 000 tureckich marynarzy. Relacje na temat tej masakry wzburzyły opinię publiczną w Imperium Brytyjskim i we Francji – co legitymizowało reakcję rządów Francji i Imperium Brytyjskiego.