Komisja Praw Człowieka i Praworządności wchodzi w skład stałych komisji senackich. Przedmiotem jej działania są: prawa i wolności obywatelskie oraz ich instytucjonalne gwarancje, sprawy związane z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości i bezpieczeństwa publicznego, problematyka przestrzegania prawa i przestrzegania praw człowieka, instytucje społeczeństwa obywatelskiego i organizacje pozarządowe.
W Senacie V kadencji zastąpiona przez Komisję Ustawodawstwa i Praworządności. Do końca VI kadencji występowała jako Komisja Praw Człowieka i Praworządności. Na początku XI kadencji, komisja powróciła do dawnej nazwy, z powodu utworzenia odrębnej Komisji PetycjiUchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 2023 r. w sprawie powołania komisji senackich..
Prezydium komisji w Senacie XI kadencji Marcin Karpiński (Lewica) – przewodniczący, Grzegorz Fedorowicz (TD) – zastępca przewodniczącego, Marek Komorowski (PiS) – zastępca przewodniczącego, Joanna Sekuła (KO) – zastępca przewodniczącego.
Prezydium komisji w Senacie X kadencji Aleksander Pociej (KO) – przewodniczący, Marek Plura (KO) – zastępca przewodniczącego, Michał Seweryński (PiS) – zastępca przewodniczącego, Lidia Staroń (niez.) – zastępca przewodniczącego.