Samica różni się od samca mniej intensywnymi kolorami i żółto-szarym ubarwieniem głowy, okolice kloaki ma białawe.
Zasięg występowania Czyż szafranowy występuje w zachodnim i południowo-zachodnim Ekwadorze (w prowincjach Manabí, Santa Elena, Guayas, Azuay, Cañar, Chimborazo, El Oro i Loja) oraz w skrajnie północno-zachodnim Peru (region Tumbes).
Ekologia i zachowanie Czyż szafranowy zamieszkuje półpustynne zarośla i suche lasy oraz suche trawy i zarośla na obrzeżach lasu na wysokościach do około 800 m n.p.m. (lokalnie do 1300 m n.p.m.). Notowano go również na łąkach, wzdłuż poboczy dróg i w pobliżu pól uprawnych. W Guayaquilu widywany był w podmiejskich parkach i na obszarach miejskich. Rozmnaża się w porze deszczowej w okresie styczeń–maj. Występuje w niewielkich grupach, czasem dochodzących jednak nawet do 30 osobników.
Status zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN czyż szafranowy od 2021 roku jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern);