21 kwietnia 1945 r. został wyzwolony przez Armię Czerwoną w wyniku zajęcia Berlina.
Dalsza edukacja, studia i praca zawodowa, 1945-52 13 sierpniaWedług Włocławskiego Słownika Biograficznego: w lipcu. 1945 roku powrócił do Włocławka i podjął na nowo naukę w Liceum im. Marii Konopnickiej w klasie o profilu humanistycznym. 2 czerwca 1946 r. zdał egzamin dojrzałości. W tym czasie utrzymywał się z korepetycji. Niektórym kolegom udzielał pomocy bezpłatnie.
W 1946 roku rozpoczął studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Według biogramu zawartego we Włocławskim Słowniku Biograficznym przerwał je po trzech latach, zaliczając sześć semestrów. Z kolei wg Zasłużonych dla Włocławka uzyskał absolutorium w 1950 roku. W trakcie studiów pracował w Toruniu jako konwojent w Państwowej Centrali Handlowej (od 1 stycznia do 31 grudnia 1946 r.) oraz jako nauczyciel historii na Uniwersyteckich Kursach Przygotowawczych (do 30 czerwca 1947 r.). Równolegle pracował we Włocławku jako referent, a później kierownik ds. personalnych w Państwowym Zarządzie Drzewnym. Od 1 października 1948 r. do 30 czerwca 1949 r. pracował jako kierownik działu zatrudnienia i płac w Centralnym Zarządzie Zjednoczenia Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego we Włocławku.