Zespół Schronisk pod Sosenką – zespół kilku schronów jaskiniowych we wsi Ryczów, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec. Znajduje się na wzniesieniu Wyżyny Ryczowskiej na Wyżynie Częstochowskiej będącej częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.
Opis obiektu Zespół schronisk znajduje się na orograficznie lewych zboczach górnej części Wąwozu Ruska. W opisie jaskiń są one opisywane jako stoki Straszykowej Góry, według mapy wydawnictwa Expressmap są to stoki Ruskiej Góry. Schroniska znajdują się w niedużej wapiennej skałce na wysokości około 15 m nad dnem wąwozu. Ich zachodnie otwory wychodzą na bardzo strome zbocze tego wąwozu. Są to trzy schroniska powstałe na krzyżujących się szczelinach skalnych. Połączone są z sobą ciasnymi, niemożliwymi do przejścia szczelinami, tworzą jednak jedną całość. schronisko I: długość 18,7 m, deniwelacja 1,9 m, schronisko II: długość 14 m, deniwelacja 6,8 m, schronisko III: długość 7,70 m, deniwelacja 1,3 m. Schroniska powstały na szczelinach w późnojurajskich wapieniach skalistych, ale ich korytarze zostały poszerzone przez wodę. Świadczą o tym występujące na ścianach formy erozyjne i korozyjne. Nacieki ubogie, złożone z nielicznych i częściowo zniszczonych grzybków naciekowych.