mały|2MV liniowy akcelerator van der Graffa, konstrukcja z lat 1960 mały|1MV akcelerator Cockcrofta – Waltona z 1937 r. stojący w National Science Museum w Londynie mały|Widok z lotu ptaka na kołowy akcelerator w Fermilab mały|right|Akcelerator kaskadowy
Akcelerator – urządzenie służące do przyspieszania cząstek elementarnych lub jonów do prędkości bliskich prędkości światła w próżni. Cząstki obdarzone ładunkiem elektrycznym są przyspieszane w polu elektrycznym. Do skupienia cząstek w wiązkę oraz do nadania im odpowiedniego kierunku używa się odpowiednio ukształtowanego, w niektórych konstrukcjach także zmieniającego się w czasie, pola magnetycznego lub elektrycznego.
Obiekt bombardowany przez przyspieszone cząstki nazywany jest tarczą lub target (ang. 'cel').
Najprostszymi urządzeniami do przyspieszania cząstek są działa elektronowe, które stosuje się w kineskopach i generatorach promieniowania rentgenowskiego.
Zastosowanie Akceleratory są podstawowym narzędziem badawczym fizyki jądrowej. Służą do rozpędzania cząstek elementarnych i zderzania ich ze sobą w celu przeprowadzania reakcji jądrowych.