Order miał początkowo cztery klasy: Krzyż Wielki (najwyżej 9 osób w randze tajnych radców), Komandor I Klasy (najwyżej 12 osób w randze co najmniej ministra lub generała), Komandor II Klasy (najwyżej 18 osób w randze co najmniej podpułkownika), Kawaler (najwyżej 36 osób).
Każdy z trzech dworów nadawał 1/3 każdej klasy i był zobowiązany zawiadomić pozostałe dwa dwory o przyznaniu odznaczenia. Książęta krwi otrzymywali order w 18 roku życia. Liczba nadań dla cudzoziemców nie podlegała ograniczeniom, ale nadanie takie musiało mieć zgodę co najmniej dwóch dworów.
W 1890 dodano piątą klasę: Kawaler II Klasy.
Do orderu dołączone były także: Krzyż Zasługi (złoty, srebrny i brązowy) Medal Zasługi (złoty i srebrny).
Insygnia thumb|Ruciany Herb Wettinów (obecnie herb Saksonii) Insygnia orderu ernestyńskiego to krzyż oraz gwiazdy I i II klasy. Krzyż (różnej wielkości w poszczególnych klasach) to emaliowany na biało krzyż maltański z kroczącymi złotymi lwami między ramionami. W medalionie środkowym awersu znajduje się złote popiersie Ernesta Pobożnego patrzącego na prawo, otoczone niebieską opaską z dewizą orderu „Fideliter et constanter”. Medalion otoczony jest zielonym wieńcem dębowym ze złotymi żyłkami.