Od 1773 roku w Wielkiej Brytanii stosowano standardowy system obliczania tonażu, tzw. , polegający na pomnożeniu długości stępki, szerokości i głębokości kadłuba i podzieleniu wyniku przez 94 (na niektórych małych jednostkach przez 100). Dla uproszczenia pomiarów głębokości, przyjęto następnie zasadę, że jest ona równa połowie szerokości kadłuba. Udoskonalano także metody obliczania tonażu w innych państwach, stąd różnice dla poszczególnych statków lub okrętów spadły do 10-20%.
Pojęcia tonażu nie stosowano do wiosłowych galer i podobnych jednostek, posiadających odmienną specyfikę konstrukcji (smukłe, o małej głębokości).
Od około połowy XIX wieku, w związku z rewolucją w sferze konstrukcji statków i okrętów na skutek upowszechnienia się napędu mechanicznego i żelaza jako materiału konstrukcyjnego, zaprzestano używać pojęcia tonażu w dawnym znaczeniu. Zostało ono zastąpione w przypadku statków przez podobne co do idei pojęcie pojemności (obliczanej w tonach rejestrowych), a także pojęcie nośności (obliczanej w tonach jako jednostkach masy). W przypadku okrętów, miarą wielkości stała się wyporność.
Zobacz też pojemność rejestrowa pojemność ładunkowa znak tonażowy
Przypisy
Bibliografia Piotr Olender, Tonaż, czyli jak obliczano wielkość okrętów w XVI-XVIII wieku w: Morza, Statki i Okręty nr 3/2005, s.57
Kategoria:Żegluga