Natomiast wojska alianckie, wspomagane przez miejscową ludność cywilną, przez całą kampanię funkcjonowały na poziomie dywizji lub niższym; amerykańska grupa zadaniowa „Director”, która zabezpieczyła Arawe, była faktycznie pułkowym zespołem bojowym opartym na 112 Pułku Kawalerii. Później przybyła 1 Dywizja Marines, zanim wyspę przekazano 40 Dywizji Piechoty, a następnie australijskiej 5 Dywizji. Wynikało to częściowo z błędnego oszacowania wielkości sił japońskich utrzymujących wyspę, a także z szerszej strategii aliantów, która zakładała tylko ograniczone operacje na Nowej Brytanii, skupione początkowo na zajęciu i obronie lokalizacji odpowiednich dla założenia baz lotniczych, a następnie wiązaniu walką większych sił japońskich.
Wstępne operacje thumb|Operacje alianckie i japońskie związane z operacją Cartwheel od czerwca 1943 do kwietnia 1944 Od połowy 1942 roku alianckie plany dotyczące przyszłej ofensywy na Pacyfiku skupiały się na zdobyciu lub zneutralizowaniu Rabaulu. W lipcu 1942 roku Kolegium Połączonych Szefów Sztabów zarządziło dwuetapową ofensywę na Rabaul. Siły przydzielone do obszaru południowego Pacyfiku zostały skierowane do zajęcia Wysp Salomona, poczynając od Guadalcanal. Jednocześnie jednostki przydzielone do obszaru południowo-zachodniego Pacyfiku, dowodzone przez gen.