Morfologia Kapelusz Wysokości 5–10 cm, początkowo cylindryczny, później dzwonkowaty. U dojrzałego owocnika kapelusz promieniście pęka, jego brzeg rozchyla się i unosi i cały kapelusz razem z blaszkami rozpływa się w czarną ciecz. Ma biały kolor i jest włókniście łuskowaty, jedynie czubek ma ochrowy kolor i jest nagi. Blaszki W młodym owocniku białe, później różowe, a na koniec czarne, gęste i cienkie. Trzon Wysokość 10–20 cm, grubość 0,8–2 cm. Jest cylindryczny, pusty, łatwo odłamujący się od kapelusza, trochę korzeniasty. Powierzchnia gładka, biała, z ruchomym pierścieniem. Miąższ Biały, w kapeluszu cienki i kruchy, w trzonie miękki, włóknisty. Smak nieznaczny, zapach przyjemny, ale niewyraźny. Wysyp zarodników Czarny. Zarodniki o średnicy 10–15 × 6–8 µm, eliptyczne, gładkie, czarne. Gatunki podobne Czernidłaka kołpakowatego można pomylić z czernidłówką pospolitą (Coprinopsis atramentaria), która różni się tym, że jej kapelusz jest gładki a kolor szary. To właśnie co najmniej 24 godziny przed i 72 godziny po spożyciu tego gatunku nie można spożywać alkoholu. Oba gatunki mają niemal takie same miejsca występowania.
Występowanie i siedlisko Występuje na wszystkich kontynentach poza Afryką i Antarktydą.