Tak więc wszystkie połączenia sygnałowe spotykają się w układach (modułach) wejściowych sterownika, a program śledzi ich obraz i reaguje zmianą stanów wyjść w zależności od algorytmu.
Cykl pracy sterownika można zapisać krokowo: autodiagnostyka odczyt wejść wykonanie programu zadania komunikacyjne ustawienia wyjść.
Sposób programowania Firmy produkujące sterowniki programowalne dostarczają zwykle wraz z nimi środowisko programistyczne, pozwalające pisać aplikacje w jednym lub kilku językach programowania. Języki te są zwykle mniej lub bardziej dokładną implementacją zaleceń normy IEC 61131-3, która to norma definiuje następujące warianty: LD (ladder diagram) logika drabinkowa – schemat zbliżony do klasycznego rysunku technicznego elektrycznego FBD (function block diagram) – diagram bloków funkcyjnych, sekwencja linii zawierających bloki funkcyjne ST (structured text) tekst strukturalny – język zbliżony do Pascala IL (instruction list) lista instrukcji – rodzaj asemblera SFC (sequential function chart) sekwencyjny ciąg bloków – sekwencja bloków programowych z warunkami przejścia.
Środowiska do programowania PLC są albo produktem firm wytwarzających sterowniki albo niezależnych firm informatycznych.