mały|Starożytny rzymski kapitel z Kition wmurowany w cerkwi św. Łazarza w Larnace z IX wieku Spolium (łac., l.mn. spolia; łupiestwo, obdzieranie, łup, zdobycz) – ponowne wykorzystanie starszego, zabytkowego elementu w nowym, np. architektonicznego (kolumny, kamiennego detalu itp.) w nowym budynku. Bardzo powszechne było stosowanie antycznych kolumn we wczesnochrześcijańskich bazylikach.
W procesie tym można wyróżnić dwa podstawowe modele postępowania, które pozornie pozostają ze sobą w sprzeczności. Pierwszy polega na zachowaniu starożytnego obiektu w niezmienionej formie i umieszczeniu go w nowym otoczeniu, drugi natomiast na jego przekształceniu poprzez zmianę formy, funkcji lub obu tych aspektów jednocześnie.
W renesansie powstawać zaczęły pierwsze teksty, w których zwrócono uwagę na fakt, że sztuka czasów Konstantyna „wzbogacała” budowle poprzez ozdobienie ich elementami „złupionymi” z architektury minionej epoki. Jednym z pierwszych tekstów, w którym użyto słowa spolia w odniesieniu do wtórnego wykorzystania elementów architektonicznych pochodzących z wcześniejszej budowli, jest renesansowy przewodnik po starożytnych pozostałościach rzymskich, wydany w latach 1503-1513Nota d’anticaglie et spoglie et cose maravigliose et grande sono nella cipta de Roma da vederle volentieri, (B.I.A.S.A. Ms.51 A), opr. A.