Definicja Klasyczne pomiary twardości Twardość materiału definiowana jest jako opór, który stawia materiał wciskanemu w niego wgłębnikowi. Inaczej mówiąc, jest to odporność materiału na działanie sił skupionych. W standardowych metodach pomiaru twardości siła jest przykładana do materiału poprzez punktowy wgłębnik, a po zdjęciu obciążenia mierzona jest powierzchnia powstałego odcisku (Brinell, Vickers) lub jego głębokość (Rockwell). Takie metody nie pozwalają jednak na bezpośrednie określenie innych parametrów materiałowych (możliwe jest jedynie przeliczenie twardości Brinella na wytrzymałość na rozciąganie materiału) oraz nie pozwalają na pomiar bardzo cienkich materiałów oraz powłok i z bardzo małymi siłami.
Instrumentalne badanie twardości W przeciwieństwie do wyżej wymienionych, ta metoda wykorzystuje ciągłe wgłębianie diamentowego penetratora o znanej geometrii (zazwyczaj końcówka Berkovicha) z zadaną szybkością przyrostu siły lub prędkością zagłębiania, aż do osiągnięcia zadanej siły lub zagłębienia. Mierzone jest zagłębienie w materiał dla każdej wartości siły lub siła dla każdej wartości zagłębienia, także podczas wycofywania (stopniowego odciążania) wgłębnika. Pomiar rozpoczyna się i kończy dla zerowej wartości siły na penetratorze. Wymaga to zautomatyzowanej, cyfrowej aparatury pomiarowej.