Tworzenie postaci mały Pierwszy szkic koncepcyjny przedstawiał postać w czerwonym kapeluszu i białej koszuli z krawatem. Wygląd SpongeBoba stopniowo się zmieniał. Nosił również brązowe spodnie użyte w ostatecznym projekcie. SpongeBob został zaprojektowany jako postać, która była głupkowata i w optymistycznym stylu.
Pierwotnie postać miała nazywać się „SpongeBoy” (i seria o nazwie „SpongeBoy Ahoy!”), ale ta nazwa była już używana jako nazwa dla marki ołówków. Dowiedziawszy się o tym, Hillenburg wiedział, że imię postaci nadal musi zawierać „Gąbkę”, aby widzowie nie pomylili Spongeboba z „postacią z sera”. W 1997 roku zdecydował się użyć imienia „SpongeBob” z „SquarePants” jako nazwiska rodowego, przy czym to drugie odnosi się do kwadratowego kształtu postaci oraz jej ubioru.
Przed zamówieniem SpongeBoba jako pełnej serii, dyrektorzy Nickelodeon upierali się, że nie będzie on popularny, chyba że głównym bohaterem będzie dziecko, które chodzi do szkoły. W końcu poszedł na kompromis, dodając do głównej obsady nową postać, panią Puff, która jest kursantką w Ośrodku