Instrukcja z 1945 określenie „agent” stosowała dla wszystkich form współpracy z UB, mimo iż posługiwała się również terminami informator i rezydent. Dopiero instrukcja z 1953 zdefiniowała kategorie współpracy innych kategorii. Rezydent był tajnym współpracownikiem organów bezpieczeństwa, który kieruje pewną liczbą przydzielonych mu informatorów. Był wysoce zaufaną osobą odpowiadającą w zasadzie wymogom kadrowego pracownika bezpieczeństwa. Często wywodził się spośród posiadających doświadczenie polityczne członków i kandydatów PZPR. Była to kategoria współpracy z UB, funkcjonująca w instrukcjach pracy operacyjnej z 1945, 1953 i 1955. W instrukcji o pracy operacyjnej z 1960 wymieniano ją jako podkategorię tajnego współpracownika. Po roku 1970 funkcjonowała nieformalnie w praktyce operacyjnej SB. Od 1972 odtworzona. Odpowiednikiem rezydenta w WSW był nieoficjalny pracownik. Kontakt operacyjny to osoba, która nie podpisywała zobowiązania do współpracy, a informacje udzielała zazwyczaj ustnie. Kontaktem operacyjnym byli często członkowie PZPR. W ten właśnie sposób omijano zakaz werbowania członków PZPR. W listopadzie 1956 powołano Służbę Bezpieczeństwa. W 1960 wprowadzono nową instrukcją regulującą pracę operacyjną. Zmieniło się nazewnictwo poszczególnych kategorii.