to, kto i czyją odznakę nosi, regulują przepisy danego środowiska, one także dyktują ich wzory i odmiany; oznaki funkcji – nadawane automatycznie po objęciu odpowiedniej funkcji, powszechnie stosuje się w tym charakterze sznur funkcyjny lub krokiewki; oznaki specjalności – noszone przez członków jednostki posiadającej określoną specjalność; plakietki pamiątkowe – otrzymywane za ukończenie imprezy harcerskiej (np. zlotu lub rajdu), mogą być noszone tylko przez określony czas, np. rok.
Niektóre odznaki i oznaki (np. sprawności) stopniują się, tj. występują w kilku odmianach o zróżnicowanym poziomie trudności wymagań.
Odznaki organizacyjne znaczek zucha – odznaka noszona przez zuchy po złożeniu obietnicy zuchowej, krzyż harcerski – najważniejsza odznaka na harcerskim mundurze, noszona po złożeniu przyrzeczenia harcerskiego, lilijka harcerska – tradycyjna odznaka z inicjałami hasła filaretów: Ojczyzna, Nauka, Cnota, odznaka WOSM – noszona przez harcerzy ZHP, oznacza przynależność do Światowej Organizacji Ruchu Skautowego, odznaka WAGGGS – noszona przez harcerki ZHP, oznacza przynależność do Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek, odznaka ISGF – noszona przez starszyznę i seniorów ZHP, oznacza przynależność do Międzynarodowego Bractwa Skautów i Przewodniczek.