Składa się on z klamek, których pociąganie powoduje ruch stalowych linek, które uruchamiają odpowiednie urządzenia powodujące blokowanie ruchu kół. Konstrukcja klamek w takich układach, jakkolwiek różna w niektórych szczegółach, jest w zasadzie zawsze jednakowa, natomiast elementy blokujące koła mogą mieć różną postać. Mogą to być: szczęki – posiadające okładziny zaciskające się na części ciernej przystosowanej do tego typu hamulców obręczy. tarcze – przymocowane do piasty, zaciskają się na nich okładziny. bębny hamulcowe – będące integralną częścią piast i działające poprzez dociskanie okładzin ciernych do wnętrza bębna. W najstarszych typach rowerów z mechanicznym układem ręcznym spotykany bywał cierny hamulec klockowy na koło przednie (tzw. hamulec stemplowy), uruchamiany klamką w postaci umocowanej pod kierownicą dźwigni, której podciągnięcie do góry (ściśnięcie do uchwytu kierownicy) powodowało dociśnięcie poprzez sztywny popychacz gumowego klocka do opony przedniego koła. hydrauliczne układy ręczne – składające się również z klamek, szczęk, tarcz lub bębnów – ale w których przekazywanie sterowania odbywa się nie za pomocą linek, lecz przewodów hydraulicznych.