Granice regionów historycznych w Polsce są często przedmiotem dyskusji, a poczucie przynależności regionalnej ich mieszkańców niejednorodne na obszarze kraju.
thumb|upright=2.8|center|Przedrozbiorowe krainy historyczne Polski na tle współczesnych granic administracyjnych
Pochodzenie nazw i kształtowanie się regionów Czasy plemienne i wczesnopiastowskie thumb|upright=1.3|Rozmieszczenie głównych plemion polskich Początki głównych regionów historycznych sięgają czasów plemiennych i są powiązane z rozwojem osadnictwa wokół naturalnych osi geograficznych, jakimi są na ziemiach polskich rzeki: Odra, Wisła i ich główne dopływyZnaczenie sieci hydrograficznej dla kształtowania się granic Polski i jej krain geograficznych podkreślali już dawni kronikarze (np. Jan Długosz). W nowoczesnej geografii historycznej pisał o tym m.in. Stanisław Smolka, Władysław Semkowicz, Maria Kiełczewska-Zalewska czy Andrzej Piskozub.. To wzdłuż dolin rzecznych i dorzeczy koncentrowało się wczesnośredniowieczne osadnictwo, a co za tym idzie życie gospodarcze i polityczne, organizowały się związki plemienne, które następnie dały początek pierwszym regionom.