thumb|Szkic balisty – widoczne pęki lin/ścięgien, magazynujące energię do miotania pocisku thumb|Ruchoma balista w opancerzonym zaprzęgu końskim thumb|Karrobalista wyobrażona na Kolumnie Trajana thumb|250px|Groty rzymskich balist polowych Balista (od gr. βαλλειν – „rzucać”) – starożytna neurobalistyczna machina miotająca, najczęściej używana przy oblężeniu miast i umocnień, wystrzeliwująca pociski (belki lub kamienie) po torze płaskim.
Wynalazek machiny wyrzucającej strzały lub kamienie stromotorowo przez sztywne ramiona, których końce zamocowane były w skręconych, sprężystych powrozach z końskiego włosia, przypisuje się mieszkańcom Syrii, około 500-400 roku p.n.e. Każda skręcona wiązka włosia dawała siłę ok. 12 000 kG. Podobną broń miotającą pociski płaskotorowo w tym samym czasie wynaleźli też Fenicjanie, ale dopiero po przejęciu tej technologii przez starożytnych Greków można mówić o jej rozwinięciu.
Początkowo machiny te nazwali Grecy katapultami (katapeltai), rozdzielając je później na: palintonon – machina miotająca kule stromotorowo, po przejęciu przez Rzymian nazwana balistą;