Pierwotne osady żylińskie całkowicie zanikły pod koniec XIII wieku. Już jednak w tym samym stuleciu, na wysokiej terasie Wagu w miejscu obecnego starego miasta, zaczęło się organizować nowe centrum osadnicze. Osada została założona zapewne jeszcze przed 1300 r. przez niemieckich osadników ze Śląska Cieszyńskiego. Prawa miejskie wraz z prawem targowym i prawem „jednej mili” Żylina otrzymała w 1312 r., przyjmując je za pośrednictwem CieszynaI. Panic, Studia z dziejów Skoczowa w średniowieczu, Cieszyn 1997, s. 32.. Prawdopodobnie na miejscu dzisiejszej katedry św. Trójcy znajdował się królewski zamek, wspominany w 1318 r. Przez dwa pierwsze dziesięciolecia XIII stulecia władał nim „Pan całego Wagu”, najpotężniejszy możnowładca górnowęgierski – Mateusz Czak.