Problematyka Powieść jest rodzajem elegijnego pożegnania odchodzącego w przeszłość świata lofockiej kultury rybackiej, wartości wyznawanych przez ubogich ludzi, którzy jednak czuli się wolni. Lars, wracając po latach do rodzinnej miejscowości jako dobrze sytuowany nauczyciel, nie odnajduje już dawnego świata niebezpiecznych żaglowych wypraw po ryby, który pochłonęła cywilizacja i miejski styl życia. Starzy rybacy wymarli lub snują się jak starcy, porozbijały się łodzie. Nowoczesny rybak motorowy jest robotnikiem przemysłowym na morzu, pali papierosy i jest członkiem spółki akcyjnej. Niezmienna pozostała jedynie przyroda, góry i fiordy. Motyw pożegnania z żaglowcem, jako symbolem trudnej pracy i przeszłości, podejmował w innym wymiarze Joseph Conrad.

Istotnym elementem powieści jest problematyka wolności człowieka. Dalekie wyprawy dawały rybakom nadzieję na obfite połowy i na niezależność. Jesienią wyruszali na połów śledzi, w zimie żeglowali setki mil w otwartych łodziach [...], może dlatego, że nęcił ich zarobek, a może – że tam na morzu byli wolnymi ludźmi.