Tezy Chakrabarty’ego przyjmują następującą postać:
Teza 1: Antropogeniczne wyjaśnienia zmiany klimatu oznaczają upadek odwiecznego humanistycznego rozróżnienia na historię naturalną i historię człowieka. Teza 2: Koncepcja antropocenu, nowej epoki geologicznej, w której ludzie mają status siły geologicznej, wyraźnie osłabia humanistyczne historie nowoczesności/globalizacji. Teza 3: Hipoteza geologiczna dotycząca antropocenu wymaga powiązania globalnych historii kapitalizmu z gatunkową historią człowieka. Teza 4: Splatanie historii gatunków oraz historii kapitału testuje granice rozumienia historycznego.
Zdaniem Chakrabarty’ego kryzys zmian klimatycznych nie wynika z żadnej znanej historykom uniwersalności. Nie daje się go wpisać w dotychczasowe struktury rozumienia dostępne naukom historycznych, a samo myślenie o ludziach w kategorii gatunku przekracza dotychczasowe modele odtwarzania historyczności ludzkiej jako takiej. Zgodnie z poglądami Chakrabarty’ego ludzie nie doświadczają siebie jako gatunku, ale także nie doświadczają siebie jako siły geologicznej, którą jednak się stali. Wywołuje to paradoksalną sytuację dla obecnych strategii analitycznych historyka. Autor nadaje temu prowizoryczną nazwę „negatywnej historii uniwersalnej”.