Charakterystyka Ogród zoologiczny ma pełnić przede wszystkim rolę edukacyjną i rekreacyjną, jednakże nowoczesne placówki tego typu zazwyczaj mają też bazę naukową potrzebną do systematycznych badań nad hodowanymi gatunkami. Ogrody zoologiczne mogą odgrywać pewną rolę w zachowaniu gatunków, które wyginęły w warunkach naturalnych lub są na granicy wyginięcia, przykładem może być proces przywracania przyrodzie żubra, konia Przewalskiego czy jelenia milu.
Ogrody zoologiczne kształtowane są w trzech systemach rozmieszczenia zwierząt:
zoogeograficznym, według systematyki gatunków, na zasadach krajobrazowo-siedliskowychRobert Zubkowicz, Ogólne zasady urządzania ekspozycji w ogrodach zoologicznych, w: Przyroda Polska, nr 23/2023, s. 28.
Prawo w Polsce Zgodnie z polskim prawem, ogród zoologiczny jest zobowiązany do eksponowania zwierząt przez co najmniej 7 dni w roku, uwzględniając żywe zwierzęta gatunków występujących dziko, odróżniając to miejsce od cyrków, sklepów ze zwierzętami i miejsc, w których eksponowanych jest publicznie nie więcej niż 15 gatunków tych zwierząt i łącznie nie więcej niż 50 gadów, ptaków i ssaków.
Prawie taka sama definicja zawarta jest w art. 2 Dyrektywy Rady 1999/22/WE z dnia 29 marca 1999 r.: