W 1947 weszła w życie umowa pomiędzy Pragą i Warszawą o pomocy i przyjaźni wzajemnej, która m.in. zezwalała na utworzenie kilku zupełnie nowych organizacji polskich o charakterze kulturalnym, oświatowym i sportowym na terenie Czech. Na tej podstawie zostały powołane dwie nowe organizacje: Polski Związek Kulturalno-Oświatowy oraz Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej.
Macierz Szkolna w Republice Czeskiej Po przewrocie w 1989 można było wreszcie mówić o sytuacji w szkolnictwie. Idea powrotu do Macierzy Szkolnej narodziła się w gronie powstającego właśnie Kongresu Polaków, którego zamiarem było reprezentowanie odradzających się organizacji polskich. Dzięki staraniom Tadeusza Wantuły, Danuty Brannej i Władysława Jośka pomysł ten został zrealizowany. Myśl ta została przyjęta pozytywnie przez rodziców i grono pedagogiczne w Jabłonkowie, a także rodziców skupionych przy Stowarzyszeniu Rodziców i Przyjaciół Szkoły (SRPS) w Czeskim Cieszynie. W trakcie kampanii trwającej cały rok 1990 udało się na uzyskać poparcie wszystkich 35 kół SRPS na Zaolziu. Decydujące było spotkanie dyrektorów polskich szkół i przedszkoli oraz przedstawicieli SRPS w budynku Polskiego Gimnazjum imienia Juliusza Słowackiego 30 listopada 1990. Tę datę uważała się za moment powstania obecnej Macierzy Szkolnej.