Pawieł Aleksandrowicz Afanasjew (ros. Павел Александрович Афанасьев, ur. 16 grudnia 1922 we wsi Krutincy w guberni tulskiej (obecnie w obwodzie tulskim), zm. 26 listopada 1990 w Moskwie) – radziecki wojskowy, generał major, Bohater Związku Radzieckiego (1944).
Życiorys Pracował w kołchozie w rodzinnej wsi, m.in. jako brygadzista i kierownik czytelni, 1941–1942 był sekretarzem sielsowietu.
Od lutego 1942 służył w Armii Czerwonej, w maju 1942 ukończył szkołę pułkową, a w październiku 1942 kursy młodszych poruczników 61 Armii i został dowódcą plutonu kursantów, w grudniu 1942 został skierowany na front wojny z Niemcami. Jako zastępca dowódcy i dowódca kompanii oraz zastępca dowódcy batalionu 37 gwardyjskiego pułku piechoty walczył na Froncie Zachodnim (grudzień 1942–luty 1943), Briańskim (luty–sierpień 1943), Centralnym (wrzesień–październik 1943), Białoruskim (październik 1943–luty 1944) i 1 Białoruskim (kwiecień–lipiec 1944). Uczestniczył m.in. w operacji orłowskiej, czernihowsko-prypeckiej, homelsko-rzeczyckiej, kalenkowicko-mozyrskiej i brzesko-lubelskiej.