o sposobie postrzegania różnych zjawisk językowych w rzeczywistości decydują bowiem czynniki pozajęzykoznawcze.
Polski językoznawca Karol Janicki zauważa ponadto, że przekonanie o dwubiegunowości rzeczywistości językowej (poprawny–niepoprawny) i absolutnej wyższości środków języka standardowego obecne jest nie tylko wśród laików, ale również wśród niektórych lingwistów. Janicki określa tę postawę jako przejaw esencjalizmu.
Chorwacki językoznawca Mate Kapović wiąże ideologię języka standardowego z preskryptywizmem i konserwatyzmem. Można rozróżniać preskryptywizm i węziej rozumianą preskrypcję. Pod pojęciem preskryptywizmu Kapović rozumie praktykę, w ramach której preskrypcja – polegająca na arbitralnym doborze jednostek językowych i ich kodyfikacji dla celów użytkowych – jest przedstawiana jako czynność naukowa i racjonalizowana przy użyciu argumentów lingwistycznych. O ile sama preskrypcja (jako „czynność techniczna”) ma zabiegać o rozpropagowanie pewnego kodu językowego jako pomocniczego narzędzia komunikacji – np.