Historia thumb|left|300px|Kościół Maryi Dziewicy w Sokalu, koniec XIX wieku Pierwsze ślady sprawowania kultu religijnego w obrządku łacińskim na ziemi sokalskiej pochodzą z XIV w., kiedy prawdopodobnie została tam przewieziona kopia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, stworzona przez litewskiego artystę Jakuba Wężyka, z czasem nazwana Matką Bożą Sokalską. Początkowo obraz trzymany był w zwykłej lepiance, ale już na rok 1519 datuje się pierwszy cud przypisywany temu wizerunkowi Maryi. Moment ten uznaje się za początek kultu MB Sokalskiej.
W XVII w. do Sokala przenieśli się bernardyni i przejęli opiekę nad obrazem. Kościół Maryi Dziewicy wybudowano w latach 1604–1619, a obok niego konwent klasztorny bernardynów w latach 1617–1630. Była to monumentalna budowla w stylu barokowym, położona na skraju Sokala, na lewym brzegu Bugu. Klasztor i kościół otaczały mury obronne z czterema basztami i fosami. Budowa została wsparta finansowo przez króla Zygmunta III Wazę, Jana Zamoyskiego, Mikołaja Zebrzydowskiego, Stanisława Żółkiewskiego, Jerzego Mniszcha, a także rodziny Daniłłowiczów i Sobieskich.