thumb|Graficzna reprezentacja świadomości z XVII wieku, wykonana przez Roberta Fludda Świadomość – podstawowy i fundamentalny stan psychiczny, w którym jednostka zdaje sobie sprawę ze zjawisk wewnętrznych, takich jak własne procesy myślowe oraz zjawisk zachodzących w środowisku zewnętrznym i jest w stanie reagować na nie (somatycznie lub autonomicznie).
Współczesne definicje słownikowe słowa świadomość ewoluowały na przestrzeni kilku stuleci i odzwierciedlają szereg pozornie powiązanych znaczeń. Przez świadomość można więc rozumieć:
-percepcję wewnętrznego faktu psychologicznego lub duchowego; intuicyjnie postrzeganą wiedzę o czymś w swoim wnętrzu
-stan lub aktywność charakteryzującą się doznaniami, emocjami, wolą lub myślą; umysł w najszerszym możliwym znaczeniu; coś w naturze, co odróżnia się od tego, co fizyczne
-całość wrażeń, percepcji, idei, postaw i uczuć, których jednostka lub grupa jest świadoma w dowolnym momencie lub w określonym przedziale czasowym (np.