Przebieg walk 1917 – lato 1918 W 1917 silnie uprzemysłowiony Carycyn był potężnym ośrodkiem rewolucyjnym.. Położone nad dolną Wołgą miasto miało dla bolszewików strategiczne znaczenie. To przez ten ośrodek do Moskwy docierały zapasy żywności oraz ropy naftowej z Baku, linia kolejowa prowadząca przez miasto zapewniała również Radzie Komisarzy Ludowych łączność z jej zwolennikami w Azji Środkowej.. Wreszcie w Carycynie znajdowały się wielkie zakłady produkujące amunicję.
Latem 1918 w Carycynie zgromadzone zostało największe zgrupowanie zbrojnych sił czerwonych, na które składały się lokalne oddziały oraz formacje, które zdołały wycofać się do miasta z opanowanego przez białych Kozaków obszaru dońskiego oraz z Donbasu. Od końca czerwca tego roku Frontem Południowym Armii Czerwonej. dowodził dawny robotnik z Donbasu, doświadczony rewolucjonista Klimient Woroszyłow. W połowie lipca w porozumieniu z nim, natomiast bez zezwolenia Moskwy, do dowodzenia miejscowymi siłami dołączył Józef Stalin. W maju 1918 został on skierowany z Moskwy na Północny Kaukaz, aby jako komisarz nadzorował dostawy żywności.